Het verband tussen muziek en welzijn kent een lange geschiedenis. In veel culturen is muziek bijvoorbeeld deel van medicinale praktijken. Ook in de traditie van de westerse filosofie bekleedt muziek van oudsher een prominente plaats in het denken over fysiek en mentaal welzijn. Naarmate de muziek zich ontwikkelde tot een zelfstandige kunstvorm, sneed ze langzaamaan de banden los met de emoties en met het lichamelijke genot. In de muziekfilosofie van de 20 ste eeuw verdween het oude verbond tussen muziek en welzijn volledig naar de achtergrond. Vandaag de dag, na het modernistische taboe op de emotionele en zintuiglijke genoegens van de muziek, lijken steeds meer componisten en muzikanten opnieuw op zoek te zijn naar een nieuwe, vruchtbare relatie tussen muziek en het goede leven. De eerste lezing biedt een overzicht van de historische evoluties in het filosofische denken over muziek en welzijn. De tweede lezing buigt zich over huidige ontwikkelingen en gaat op zoek naar een nieuw en eigentijds filosofisch paradigma voor de muziek.

Literatuur

• Theodor W. Adorno, ‘On the Fetish-Character in Music and the Regression of Listening’ in Essays on Music, selected, with introduction, commentary, and notes by Richard Leppert, translated by Susan H. Gillespie, Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 2002, pp. 288 -317.
• John Cage, Silence, Wesleyan University Press, 1973.
• Marlies De Munck, ‘De immersieve kunstervaring: schone schijn of emancipatie?’ Algemeen Nederlands Tijdschrift voor Wijsbegeerte, 2023, vol. 115 no. 4, pp. 391-408.
• Eduard Hanslick, On the Musically Beautiful. A Contribution towards the Revision of the Aesthetics of Music, translated by Geoffrey Payzant, Indianapolis: Hackett Publishing Company, 1986.
• Peter Kivy, The Corded Shell: Reflections on Musical Expression, Princeton: Princeton University Press, 1980.
• Plato, ‘De Staat’, in Verzameld werk, derde deel, vertaald door Xaveer De Win, Antwerpen: De Nederlandsche Boekhandel, 1980, pp. 476-481.
• Jean-Jacques Rousseau, On the Origin of Languages (1753), vertaald door John H. Moran en Alexander Gode, Chicago: University of Chicago Press, 1986.

Personalia

Marlies De Munck is filosofe en essayiste. Ze doceert muziekfilosofie en kunstfilosofie aan de Universiteit Antwerpen en begeleidt onderzoek in de kunsten aan het Antwerp Research Institute for the Arts. Ze schrijft columns en opiniestukken over maatschappelijke en cultuurfilosofische thema’s, onder meer voor De Standaard. Ze is ook auteur van verschillende essays over muziek en kunst, waaronder Waarom Chopin de regen niet wilde horen (2017), De vlucht van de nachtegaal (2019), en Kwetsbaarheid. Over raken en geraakt worden (2022).